Luật cờ vua
Xếp bàn cờ vua
Mỗi quân cờ vào đúng ô, trong bảy bước
Xếp bàn cờ vua cho đúng chỉ mất chưa đến một phút khi bạn nhớ hai quy tắc mà nhiều người hay quên: ô sáng màu nằm ở góc bên phải, và mỗi hậu đứng trên ô cùng màu với mình. Dưới đây là từng bước, kèm hình minh họa cho mỗi bước.
Đây là thế cờ bạn sắp dựng: mỗi bên có mười sáu quân cờ (tám tốt, hai xe, hai mã, hai tượng, một hậu và một vua) lấp đầy hai hàng ngang đầu tiên bên phía mình. Hai đội quân đối xứng nhau, chỉ khác một điểm: hậu trắng đứng trên ô sáng màu, còn hậu đen đứng trên ô sẫm màu. Cứ làm lần lượt bảy bước bên dưới thì bàn cờ sẽ luôn đúng, dù đó là bộ cờ gỗ trên bàn hay một sơ đồ bạn đang đọc.
Bước 1: Ô sáng màu ở góc bên phải
Trước khi đặt bất kỳ quân cờ nào lên bàn, hãy xoay bàn cờ cho đúng hướng: mỗi người chơi phải có một ô sáng màu ở góc bên tay phải của mình. Câu dễ nhớ là "sáng bên phải". Nếu ô ở góc bên phải là ô sẫm màu, hãy xoay bàn cờ một phần tư vòng. Đây là lỗi xếp bàn hay gặp nhất. Mọi bước sau đều phụ thuộc vào bước này, vì nó quyết định các hậu sẽ đứng trên ô nào.
Bước 2: Tốt dàn kín hàng ngang thứ hai
Đặt cả tám quân tốt dọc theo hàng ngang thứ hai của bạn, mỗi ô một quân, liền nhau từ mép này sang mép kia. Chúng là bức tường chắn trước tất cả các quân còn lại, nên đặt tốt trước sẽ giữ hàng ngang đầu tiên còn trống để bạn xếp theo thứ tự. Đen cũng làm y như vậy ở phía của mình, trên hàng ngang thứ hai tính từ mép bàn bên đó.
Bước 3: Xe vào các góc
Hàng ngang đầu tiên được xếp từ ngoài vào trong, và xe, quân cờ hình tòa tháp, vào trước, mỗi góc một quân. Rất dễ nhớ: các tòa tháp đứng ở góc của pháo đài.
Bước 4: Mã đứng cạnh xe
Những quân hình đầu ngựa đặt ngay cạnh xe, mỗi bên một quân.
Bước 5: Tượng đứng cạnh mã
Tượng, quân cao có đỉnh hình mũ giám mục với một rãnh xẻ, đặt cạnh mã. Vậy là xong hai cánh, và mỗi hàng cuối chỉ còn đúng hai ô trống ở giữa, một ô sáng và một ô tối, dành cho hậu và vua.
Bước 6: Hậu đứng đúng màu của mình
Hậu luôn bắt đầu ở ô cùng màu với mình: hậu trắng ở d1, là ô sáng, còn hậu đen ở d8, là ô tối. "Hậu đứng đúng màu": nếu bạn làm đúng bước 1 thì chỉ còn đúng một ô đúng màu dành cho hậu, nên bước này tự kiểm tra chính nó. Cuối cùng hai hậu đối mặt nhau trên cột dọc d.
Bước 7: Vua nhận ô cuối cùng
Mỗi hàng cuối còn lại một ô, và vua đứng vào đó: e1 cho Trắng, e8 cho Đen, mỗi vua đứng trên ô khác màu với mình. Hai vua đối mặt nhau trên cột dọc e, hai hậu trên cột dọc d, thế là bày xong. Trắng đi nước đi đầu tiên, rồi hai bên đi luân phiên.
Ba lỗi cần kiểm tra
- 1.Bàn cờ bị xoay một phần tư vòng, làm ô tối nằm ở góc bên phải của mỗi người chơi. Mọi thứ còn lại trông vẫn hợp lý nhưng đều sai.
- 2.Vua và hậu bị đổi chỗ. Hãy kiểm tra hai hậu: hậu trắng ở ô sáng, hậu đen ở ô tối, và hai hậu đối mặt nhau trên cùng một cột dọc.
- 3.Mã và tượng bị đổi chỗ. Quân hình đầu ngựa đứng cạnh xe; quân có đỉnh hình mũ giám mục đứng cạnh hậu và vua.
Với bộ cờ thật, cả quy trình này mất khoảng ba mươi giây; còn khi chơi trên mạng thì bàn cờ được bày sẵn cho bạn, bớt được một việc phải nghĩ trong lúc bạn đang học chính luật chơi.
Tên các ô trong 30 giây
Chắc bạn đã để ý những cái tên mà trang này dùng: d1, e8, h1. Ô nào cũng có tên. Các cột dọc được đánh chữ từ a đến h, tính từ bên trái của Trắng; các hàng ngang được đánh số từ 1 đến 8, tính từ phía Trắng. Tên một ô là chữ của cột dọc cộng với số của hàng ngang: hậu trắng bắt đầu ở d1, vua đen ở e8. Bạn không cần biết ký hiệu để bày bàn cờ, nhưng mọi cuốn sách, bài viết và ứng dụng đều nói về cờ vua theo cách này, và giờ bạn đã đọc được nó.
Câu hỏi về cách bày bàn cờ
Ô trắng nằm bên phải hay bên trái?
Bên phải. Mỗi người chơi phải có một ô sáng ở góc bên tay phải mình; câu để nhớ là "ô sáng bên phải". Nếu là ô tối, hãy xoay bàn cờ một phần tư vòng.
Hậu đứng ở đâu khi bày bàn cờ vua?
Ở ô cùng màu với hậu. Hậu trắng bắt đầu ở d1, một ô sáng; hậu đen bắt đầu ở d8, một ô tối. Vua đứng vào ô trung tâm còn lại ngay cạnh hậu.
Bên nào đi trước trong cờ vua?
Trắng luôn đi trước. Sau đó hai bên đi luân phiên, mỗi bên một nước đi, suốt cả ván.
Mỗi người chơi bắt đầu với bao nhiêu quân cờ?
Mười sáu quân: tám tốt, hai xe, hai mã, hai tượng, một hậu và một vua. Tổng cộng là ba mươi hai quân cờ trên bàn cờ, lấp đầy hai hàng ngang đầu tiên của mỗi bên.
Các chữ và số trên bàn cờ vua có nghĩa gì?
Chúng đặt tên cho các ô. Các cột dọc được đánh chữ từ a đến h tính từ bên trái của Trắng, còn các hàng ngang được đánh số từ 1 đến 8 tính từ phía Trắng, nên ô nào cũng có tên kiểu như e4: cột dọc e, hàng ngang 4.
Bàn cờ đã sẵn sàng. Tiếp theo, hãy học xem các quân cờ thực sự làm được gì: cách chơi cờ vua cho người mới, từng bước một.
Thêm hướng dẫn cờ vua: Tất cả hướng dẫn cờ vua · Luật cờ vua
Trang này bằng ngôn ngữ khác: English · தமிழ் · हिन्दी · Hinglish · বাংলা · मराठी · Deutsch · Polski · Bahasa Indonesia · Русский · ไทย · Italiano · Français · Türkçe · Español · Português · العربية