Cách Phân Tích Ván Cờ Vua

Vì sao nên phân tích ván cờ của chính mình

Phần lớn người chơi tiến bộ nhờ chơi nhiều hơn, và phần lớn họ dừng lại ở cùng một chỗ: chỗ mà những sai lầm đã thành thói quen. Một ván cờ bạn chơi rồi quên thì không dạy bạn điều gì, vì lúc đó nước đi sai cảm giác vẫn bình thường. Xem lại nghĩa là chơi lại ván cờ của chính bạn, từng nước đi một, và đánh dấu ba thứ: nước đi đầu tiên làm mất quân, nước đi mà kế hoạch thay đổi, và nước đi bạn còn phân vân khi ngồi trước bàn cờ.

Ván cờ của chính bạn chứa đúng thế cờ mà bạn đã đi sai, nên cách sửa dùng được ngay lần sau. Hãy viết bài học thành một câu kèm số nước đi, ví dụ: nước 14, tôi để mã ở c3 không có ai bảo vệ trước khi đẩy d5. Hãy xem lại cả những ván bạn thắng, vì một ván thắng có ba lỗi trong đó là ba bài học mà đối thủ tặng bạn miễn phí.

Phương pháp năm bước

Bạn cần các nước đi của ván cờ và một bàn cờ. Bàn cờ phân tích của Zapp Chess miễn phí, nhận PGN hoặc FEN dán vào, chạy lại các nước đi, chạy Stockfish ngay trong trình duyệt và có thể xem lại cả ván cờ cùng lúc, không cần tài khoản và không tải gì lên. Tuy vậy, bàn cờ nào cũng dùng được cho phương pháp này.

1. 1.Đưa ván cờ lên bàn cờ. Xuất ván cờ dạng PGN từ nơi bạn đã chơi, hoặc chép lại các nước đi theo trí nhớ ngay sau ván cờ đánh trực tiếp. Hãy làm trong vòng một ngày, khi bạn còn nhớ lúc đó mình nghĩ gì.
2. 2.Tìm lúc đánh giá đổi chiều. Chơi lại ván cờ một lượt, không dùng máy, và đánh dấu nước đi mà bạn cảm thấy ván cờ tuột khỏi tay. Sau đó bật máy lên và tìm chỗ tụt mạnh nhất trên biểu đồ. Thường thì đó là cùng một nước đi. Nếu không, hãy học nước đi mà máy chỉ ra.
3. 3.Hỏi xem bạn đã thấy gì và bỏ lỡ gì. Dựng lại thế cờ trước nước đi đổi chiều. Viết ra bạn định làm gì, bạn nghĩ đối thủ sẽ làm gì, và bạn đã không nhìn tới điều gì. Bài học không phải là nước đi hay hơn; bài học là lý do bạn không tìm ra nước đó.
4. 4.Đối chiếu khai cuộc với một biến đã biết. So tám đến mười nước đi đầu của bạn với bài luyện của khai cuộc đó. Ghi lại nước đi đầu tiên bạn đi lệch khỏi biến, và xem nó có làm bạn mất gì không. Phần lớn ván cờ của người mới được định đoạt rất lâu sau khai cuộc, nên đừng dành quá vài phút ở đây.
5. 5.Viết một bài học. Một câu, bằng lời của chính bạn, mà bạn có thể áp dụng ngay từ nước đi đầu tiên của ván sau: nhìn mọi nước bắt quân trước khi tôi đi, đừng dùng hậu đi ăn tốt, nhập thành trước nước 10. Mỗi ván một bài học, ghi thành danh sách, đó chính là toàn bộ kế hoạch luyện tập.

Với bước bốn, hãy so mười nước đi đầu của bạn với trang khai cuộc của biến bạn đã chơi và đánh dấu nước đi đầu tiên khác đi: khai cuộc cờ vua cho người mới giải thích những nguyên tắc mà người mới nên lấy làm thước đo cho các nước đi đầu, còn bài luyện khai cuộc dẫn bạn qua các biến chính từng nước một, nên bạn tìm được đúng chỗ ván cờ của mình đi chệch đường.

Cách đọc thanh đánh giá và các con số

Thanh đánh giá là ý kiến của máy về việc ai đang đứng tốt hơn, vẽ thành một phần trắng và một phần đen. Con số bên cạnh cũng là ý kiến đó, tính theo đơn vị tốt, luôn nhìn từ phía Trắng: +1.50 nghĩa là Trắng hơn khoảng một tốt rưỡi, -0.30 nghĩa là Đen hơn một chút, 0.00 là ngang nhau. Bạn cũng sẽ thấy nó viết theo centipawn, tức là phần trăm của một tốt: +150 centipawn và +1.50 là một. Điểm dạng M5 nghĩa là Trắng có chiếu hết bắt buộc sau năm nước đi; -M3 nghĩa là Đen chiếu hết sau ba nước.

Máy còn đổi con số đó thành khả năng thắng, và đây mới là bản đáng đọc. Trên bàn cờ Zapp Chess, điểm +1.00 tương ứng khoảng 59 phần trăm kết quả kỳ vọng cho Trắng, +3.00 khoảng 75 phần trăm, và +5.00 khoảng 86 phần trăm. Phần xem lại ván cờ dùng những tỷ lệ đó để chấm từng nước đi: nước đi làm bạn mất dưới hai điểm khả năng thắng được chấm là xuất sắc, dưới năm là tốt, dưới mười là thiếu chính xác, dưới hai mươi là sai lầm, và tệ hơn nữa là nước đi hỏng. Best là lựa chọn hàng đầu của chính máy, book là nước khai cuộc đã có trong sách, còn miss nghĩa là bạn đã có cơ hội thắng mà không nắm lấy.

Hai điều cần nhớ. Thứ nhất, con số giả định cả hai bên chơi hoàn hảo từ đây trở đi, nên lợi thế +0.40 trong một thế cờ rối bời chẳng nói được gì về việc ai sẽ thắng giữa hai người thật. Thứ hai, những con số nhỏ không đáng để bạn mất thời gian. Nước đi là +0.20 hay +0.50 là chuyện của các kỳ thủ có danh hiệu. Thứ bạn cần tìm là vách đá: đúng một nước đi mà thanh đánh giá nhảy hai, ba, sáu tốt. Nước đi đó là bài học của bạn.

Khoảnh khắc đổi chiều, trên bàn cờ

Bàn cờ cho thấy một cú đổi chiều hết cỡ: từ ngang nhau sang chiếu hết sau một nước, chỉ trong một nước đi. Đen, đang tới lượt, vẫn ổn: lực lượng ngang nhau và không quân cờ nào của Đen bị treo. Đen thấy tốt ở b2 không có ai bảo vệ nên dùng hậu bắt quân đó. Biểu đồ vốn phẳng suốt hai mươi nước đi liền rơi thẳng khỏi khung. Trắng đi Re8 và đó là chiếu hết: xe đen không thể tới e8 vì bị tượng nhà chắn, các tốt ở f7, g7 và h7 không chừa ô nào cho vua, và không quân nào khác giữ hàng ngang cuối.

Bây giờ là ba câu hỏi ở bước ba. Đen đã thấy gì? Một tốt miễn phí. Đen đã bỏ lỡ gì? Rằng đe dọa Re8 đã có sẵn trên bàn cờ trước khi bắt quân và cần được xử lý trước, bằng ...h6 hoặc ...Bd7. Bài học là gì? Trước mỗi nước bắt quân, hãy nhìn mọi nước chiếu mà đối thủ có. Để ý rằng nước đi trừng phạt không hề khó tìm; cú đổi chiều không nằm ở tính toán mà ở một câu hỏi chưa bao giờ được đặt ra. Điều đó đúng với gần như mọi cú đổi chiều trong ván cờ của người mới.

Tự đánh giá thế cờ này

Trắng đi. Hãy coi đây như bước ba của một lần xem lại: con số đã cho bạn biết vừa có chuyện lớn xảy ra, và việc của bạn là nói ra chuyện đó là gì, bằng ngôn ngữ cờ vua, trước khi đọc bất kỳ biến nào của máy.

5 lỗi mà phân tích cứ tìm thấy mãi

Xem lại 20 ván của người mới chơi, các thời điểm xoay chuyển tự chia thành một danh sách ngắn. Mỗi lỗi dưới đây có một câu kiểm tra để bạn tự hỏi trước mỗi nước đi.

1. 1.Một quân cờ bị bỏ ở chỗ đối thủ ăn không. Đây là nhóm lớn nhất, hơn hẳn các nhóm khác. Cách sửa là quét mắt trước mỗi nước đi: nước vừa rồi của đối thủ chiếu gì, bắt gì, dọa gì, và sau nước trả lời của mình thì quân nào của mình không có ai bảo vệ.
2. 2.Một nước bắt quân mà bỏ qua nước chiếu. Chính là vụ ăn tốt ở trên. Bắt quân cho cảm giác đang tiến tới, nên mắt ngừng nhìn tiếp ngay khi thấy một nước ăn. Hãy nhìn các nước chiếu của đối thủ trước, lần nào cũng vậy.
3. 3.Đưa hậu ra sớm rồi bị đuổi chạy vòng vòng. Đi 3 hay 4 nước hậu trong 10 nước đầu trong khi mã và tượng vẫn nằm nhà. Phân tích cho thấy cùng một kiểu: chưa mất gì cả, nhưng đến nước 8 thì thế cờ đã kém hơn rồi.
4. 4.Một vua không bao giờ nhập thành. Bản xem lại không đánh dấu sai lầm nào suốt 12 nước rồi bỗng sụp đổ, vì vua ở e1 là mục tiêu ngay từ đầu. Hãy nhập thành trước nước 10, trừ khi bạn nói được lý do vì sao không nên.
5. 5.Một cuộc đổi quân dở. Mã lấy 2 tốt, xe lấy tượng, hậu lấy xe và mã. Học giá trị các quân cờ thì các quyết định đổi quân trên bàn cờ sẽ dễ hơn.

Thói quen sửa được 4 lỗi đầu chính là 5 kế hoạch trong chiến lược cờ vua cho người mới; lỗi thứ 5 thì đọc giá trị các quân cờ. Nếu các bản xem lại của bạn cứ cho ra cùng một lỗi, đó là trang bạn nên đọc tiếp.

Hãy làm điều này với ván cờ tới của bạn

Cách làm này chỉ có tác dụng với một ván thật, nên bước tiếp theo là chơi một ván rồi mang nó về. Dán PGN vào bàn phân tích, bấm Review, nhấp vào chỗ tụt sâu nhất trên đồ thị, và trả lời 3 câu hỏi. Mỗi tuần xem lại một ván trong 20 phút và ghi các bài học vào chung một danh sách; sau 10 ván, danh sách sẽ cho thấy lỗi nào lặp lại, và đó là lỗi cần luyện.

Với các ván nhanh cho ra nhiều thời điểm xoay chuyển để học, các ván Zapp Chess bắt đầu từ một thế trung cuộc được chọn sẵn với các quân đã ra quân, và ai hơn 2 điểm quân trước thì thắng. Mỗi ván chỉ 5 đến 10 nước, đúng những quyết định trong danh sách ở trên: bắt quân, chiếu, dọa và đổi quân. Chơi trong ứng dụng, rồi chép thế cờ bạn còn chưa chắc vào bàn phân tích để tìm ra câu trả lời.

Câu hỏi về phân tích ván cờ

Đi tiếp: bàn phân tích miễn phí, chạy Stockfish trong trình duyệt của bạn, chiến lược cờ vua cho người mới và khai cuộc cờ vua cho người mới, cho bước 4 của cách làm.

Thêm hướng dẫn cờ vua: Tất cả hướng dẫn cờ vua · Luật cờ vua

Trang này bằng ngôn ngữ khác: English · Русский